Array

دهمین کنگره بزرگداشت فردوسی

 

دانلود آهنگ جدید

ابزار ساخت ویدیو

ز مرداد باش از بر و بوم شاد

 

 

نادرستیهای چاپی پیرایش دو جلدی شاهنامه

نادرستیهای چاپی پیرایش دو جلدی شاهنامه دکتر جلال خالقی مطلق


 

بخش یکم

ص چهل و هشت، س 4 حجاب به حاجب

ص صد و بیست و یک، س 3 که خود بوید نه آنکه عطار گوید به

که ببوید، نه آنکه عطّار بگوید

ص 2، ب 35 تُوانی به تُوانایی

ص 46، ب 438 شست بازی به شست بازی

ص 99، ب 104 خوب به خواب

ص 103، ب 216 چو به چون

ص 126، ب 801 نشمُرد به نشمَرَد

ص 263، ب 68 چنک به چنگ

ص 399، ب 2463 روز به زور

ص 440، ب 447 هیونان کَفَک به هیونانِ کَفک ( بالای حرف ف سکون) ص 476، ب 236 سرآمد به پُر آمد

ص 501، ب 867 تنت به برت

ص 590، ب 1863 آفریدش (بالای حرف د سکون) به آفریدش

ص 703، ب 309 ناگزیز به ناگزیر

ص 732، ب 1066 بسپیچید به پَسیچید

ص 790، ب 2514 نیار به نیاز

بخش دوم

ص شانزده، س 1 از پائین داستانیِ به داستانِ

ص 3، ب 52 بَوم (بالای حرف و سکون) به بَوَم

ص 57، ب 470 گُهرَم (بالای حرف هـ سکون) به گُهَرم (بالای حرف ر سکون)

ص 152، ب 436 زمانی بر به زمانی به

ص 193، ب 1469 که "اگر به کـ "اگر

ص 271، ب 149 زُمین به زَمین

ص 378، ب 128 پَیوندِ من!" ز تخم من و پاک به ز تخم من و پاک پَیوندِ من !"

ص 533، ب 1271 نه سرد و نه گرم به نه گرم و نه سرد

ص 669، ب 1222 نگهداشتنِ به نگهداشتن

ص 1083، ب 44 همی همه بودنی ها ببینم به همه بودنی ها ببینم همی

با سپاس از آقایان دکتر سجّاد آیدنلو و دکتر وحید عیدگاه طرقبه ای

 

گلریزان پرشور خیریه سپاس در برج میلاد

 

گلریزان پرشور خیریه سپاس در برج میلاد

آیین گلریزان خیریه سپاس و ضیافت افطار با همکاری فدراسیون پهلوانی در تالار مولوی برج میلاد با حضور هنرمندان بنام و برخی از شخصیتهای فرهنگی و خیرین در شامگاه 23 تیرماه برگزار شد.

در آغاز این آیین مهندس یاسر موحدفرد، مدیرعامل موسسه خیریه سپاس و دبیر ستاد ترویج فرهنگ پهلوانی، ضمن قدردانی از فعالیتهای انسان دوستانه ده ساله این موسسه، اعضای جدید هیات مدیره و هیات امنای موسسه خیریه سپاس را که از مدیران فرهنگی کشور هستند، معرفی کرد.

آیین کهن گلریزان با ضرب و زنگ رضا متین ­خو، مرشد زورخانه و میانداری عباس قنبری، کهن­ کسوت پهلوانی به نفع بیماران مبتلا به سرطان با کمکهای نقدی و هدایای خیرین، هنرمندان و چهره­ های فرهنگی به انجام رسید.

شایان ذکر است، آیین گلریزان موسسه خیریه سپاس با حضور هنرمندان مطرح سینما و تلویزیون از جمله سیروس گرجستانی، میلاد کی مرام، شقایق فراهانی، بهاره افشاری، گلاره جباری، زهرا خاتمی ­راد، ماندانا نصرتی و محمد سلیمی و هم چنین برخی مدیران ارشد فرهنگی از جمله دکتر سید مهدی احمدی، عبدالمقیم ناصحی، دکتر سید احمد احمدی، الهه راستگو و لاله افتخاری برگزار شد.

 


 

 

 

 

برنامه نشست های بنیاد فردوسی توس

 

 

کارگاه شاهنامه ویژه کودکان و نوجوانان

 

کارگاه شاهنامه ویژه کودکان و نوجوانان

برا ی آسایش خانواده های گرانقدر در ماه پیش روی

از راه دور ( بصورت مجازی ) برگزار می گردد .

با سپاس سرشار

بنیاد فردوسی توس


 

شاهنامه پژوهی ویژه جوانان

نشست شاهنامه پژوهی ویژه جوانان

با استاد گرانقدر دکتر آرش اکبری مفاخر

دوشنبه ها ساعت 9 تا 11

آغاز نشست : یکم تیرماه 1394

 

نشست های پیش روی بنیاد فردوسی توس

 

با والاترین سپاس ها به پیشگاه گرانمایه تان ، نشست های پیش روی بنیاد فردوسی توس به آگاهی می رسد :

1. منطق الطیر خوانی و غزلیات شمس با استاد گرانسنگ دکتر اندیشه قدیریان پنج شنبه ها ساعت 10:30 تا 12

2. تحلیل داستان با استاد گرانقدر دکتر جعفری ، شنبه ها ساعت 16 تا 18

3. بررسی مکتب های ادبی با استاد گرانسنگ دکتر غفوری ، شنبه ها ساعت 18 تا 20

4. شاهنامه خوانی با استاد گرانقدر مهربانو رضازاده شنبه ها 18 تا 19:30

نام نویسی در بنیاد فردوسی توس

 


 

دور جدید نشست های بنیاد فردوسی توس

ارجمند یاران بنیــــا د فردوسی ،

منطق الطیر خوانی و غزلیات شمس

با استاد گرانسنگ دکتر اندیشه قدیریان

پنج شنبه ها ساعت 10:30

نام نویسی در بنیاد فردوسی توس

 

پیمان دوباره با آرمان های زنده یاد دکتر محمد حسین توسی وند

فرزندان پور پاژ ، زنده یاد دکتر محمد حسین توسی وند ؛ بنیانگذار بنیاد فردوسی ؛ بر روان پاک فردوسی درود و آفرین گفتند و با بلند آرمان های پدر خویش ؛ پیمان دوباره بستند .

امید که در این راه که به آماج پاسداری سخن سرای پارسی ، انجام می پذیرد ، گامهایی بلند و استوار برداریم .

 


راه نیک اش ، پایدار و پر رهرو باد ...

 

 

مدیون شاهنامه فردوسی هستیم

ویژه برنامه آئینی شاهنامه خوانی «طلوع ماندگار»، شامگاه یکشنبه دهم خردادماه با هدف بازنگری و احیای سنت شاهنامه خوانی و نقالی در فرهنگسرای فردوس برگزار شد.


به گزارش روابط عمومی فرهنگسرای فردوس در ابتدای مراسم احسان کاظم مدیر مراکز فرهنگی هنری منطقه 5 و رئیس فرهنگسرای فردوس ضمن ابراز خرسندی از حضور شاهنامه پژوهان بنام در این برنامه اظهار داشت: معرفی بیش از پیش فرهنگ و میراث بزرگ ایرانی در حوزه های مختلف به ویژه ادبیات همواره صدرنشین برنامه های این منطقه است.

وی با بیان این که امروز علاوه بر زبان و ادبیات فارسی بلکه ادبیات جهان نیز به نوعی وامدار شاهنامه فردوسی است، افزود: متاسفانه این سرمایه گرانقدر آن گونه که شایسته است  در میان نسل های مختلف به ویژه نسل جوان معرفی نشده است.

مدیر مراکز فرهنگی هنری منطقه 5 در پایان خاطرنشان کرد: مفاهیم شاهنامه فردوسی نیاز جامعه امروزی در حوزه اجتماعی و اخلاقی است.

موحدفرد: فردوسی میان تمدن ایران و اسلام پیوستگی ایجاد کرد

در ادامه این مراسم آئینی که اجرای آن را مرشد محسن میرزاعلی بر عهده داشت، یاسر موحدفرد دبیرکل بنیاد فردوسی با بیان این که مدیون شاهنامه فردوسی هستیم، گفت: فردوسی یکی از افرادی است که پیوستگی را میان تمدن ایران و تمدن اسلام ایجاد کرد و آن را در یک منظومه داستانی درآمیخت که شاید بسیاری آن را افسانه بدانند در حالی که بخش اعظمی از تاریخ ایران و جهان است.

وی با اشاره به اثربخشی فردوسی در کتاب هایی همچون شاهنامه، حماسی نامه و فتوت نامه ها گفت: بسیاری از هنرمندان بنام 2 اثر قرآن نگاری که سخن خداوند و شاهنامه نگاری که سخن سخنگوی پارسی است را بدون درج نام خود خلق می کردند که این خود گویای احترام ویژه ای بود که برای این دو کتاب قائل بودند.

دبیرکل بنیاد فردوسی در بخشی دیگر از سخنانش گفت: همچنین در هر دوره‌ای اگر پادشاهی می‌خواست حشمت و بزرگی خود را نشان دهد و در تاریخ ثبت کند، به خوشنویسی و نگارگری قرآن کریم و شاهنامه می‌پرداخت.

این پژوهشگر هنر دینی ادامه داد: شاهنامه فردوسی علاوه بر آموزه های اخلاقی ایرانیان از آموزه های اسلامی نیز برخوردار است که در لا به لای سخن پهلوانان و فرمانروایان درستکار درج شده است.

موحدفرد تصریح کرد: با پژوهشی مختصر شاهد اثرگذاری اندیشه فردوسی در دیگر آثار تمدنی به ویژه ادبیات خواهیم بود؛ همچنین بسیاری از بزرگان اندیشه همواره بر مقام و جایگاه فردوسی اذعان داشتند.

وی با اشاره به اینکه متاسفانه آئین ها و هنرهای ایرانی از سوی مردم و مسوولان مورد کم توجهی قرار گرفته است، افزود: آنچه که جامعه، کشور و ملت را ماندگار می کند فرهنگ، هنر و مذهب است، اگر این رسوم و افکاری که بسیاری از نسل ها  داشتند را منتقل نکنیم قطعا دچار گسست فرهنگی خواهیم شد.

موحدفرد با اشاره به حضور و استقبال جمع کثیری از خانواده ها در این برنامه اظهار داشت: در فضاهایی این چنین باید به مسائلی چون ترزیق روحیه نشاط و شادابی به افراد جامعه توجه بیشتری داشته باشیم.

دبیرکل بنیاد فردوسی در پایان عملکرد فرهنگسرای فردوس را در راستای احیای سنت شاهنامه خوانی مثبت ارزیابی کرد و گفت: برگزاری برنامه آئینی طلوع ماندگار حرکت نو و ارزشمندی است، برگزاری آئین هایی از این دست در فرهنگسرای فردوس بار مسوولیت نهادهایی که از امکانات سخت افزاری و اعتباری قابل توجهی برخوردار هستند را سنگین تر می کند.

شاهنامه خوانان تجلیل شدند

در پایان این مراسم با حضور فریدون جنیدی شاهنامه پژوه و رئيس بنياد نيشابور، یاسر موحدفرد دبیرکل بنیاد فردوسی، احسان کاظم مدیر مراکز فرهنگی هنری منطقه 5 و رئیس فرهنگسرای فردوس، محمدرضا یوسفی نویسنده کودک و نوجوان و بازآفرین داستان های شاهنامه و پیمان بزرگ نیا دبیر برنامه آئینی طلوع ماندگار از مقام هنری استاد ابوالقاسم دهقان شاهنامه خوان پیشکسوت تجلیل و قدردانی شد.

همچنین با اهدای لوح تقدیر از دیگر نقالان و شاهنامه خوانان حاضر در برنامه همچون موسی موسوی، فواد حسینی، قدرت میرزاپور عاشیق مطرح موسیقی آذربایجان، فرنگیس طوسی، موسی صحرا روشن، حامد قویدل، علی آمارلو، حامد علی زاده، وحید علی زاده، دامون شیش بلوکی و کاظم یوسفی تجلیل به عمل آمد.

اجرای قطعات آئینی حماسی توسط گروه جیلان کرمانجی، حرکات آئینی حماسی خراسان شمالی (اسب چوبی و رزم شمشیر)، شاهنامه خوانی آذری توسط قدرت میرزاپور عاشیق مطرح موسیقی آذربایجان، کردی با اجرای فواد حسینی، کهگیلویه از سوی موسی موسوی، بختیاری با هنرمندی احسان یداللهی و خوانش داستان های «سیاوش» و «ازدواج تهمینه و رستم» از سوی مرشد محسن میرزاعلی و فرنگیس طوسی از دیگر بخش های این ویژه برنامه آئینی بود.

نمایشگاه مجموعه داستان های شاهنامه برای کودکان

برپایی نمایشگاه کتاب داستان های شاهنامه انتشارات خانه ادبیات بخشی دیگر از ویژه برنامه آئینی «طلوع ماندگار» بود.

در این نمایشگاه 34 جلد کتاب چاپ شده از مجموعه 100 جلدی داستان های شاهنامه، 5 جلد منتشر شده از مجموعه 22 جلدی داستان های عاشقانه شاهنامه و شش جلد از مجموعه 70 جلدی رمان های شاهنامه انتشارات خانه ادبیات به نمایش گذاشته شد.

تمامی کتاب های این نمایشگاه که مورد استقبال مخاطبان و مدعوین قرار گرفت، دو زبانه و توسط محمدرضا یوسفی نویسنده کودکان و نوجوانان به زبان ساده برای کودکان بازآفرینی شده است. همچنین این مجموعه یکصد جلدی از 800 تصویر کودک برخوردار می باشد.

از کتاب های به نمایش درآمده در این نمایشگاه می توان به اولین پادشاه جهان، روزی به نام سده، گرم تر از آتش، سرنیزه های جادویی، از مورچه ها یاد بگیریم، رزانه دختر گندم، سروشا فرشته ای دیگر، سرزمین گوهران، اسب های رام نشدنی، زال و سیمرغ و ... اشاره کرد.

همچنین برپایی نمايشگاه آثار نقاشان ريز نقش دربرگیرنده آثار انیس محدثی، پریا طالبیان، دانیال جودی، غزل وزیری و مهرسا روح بخش به سرپرستی فتانه پیری خواه از دیگر بخش های این برنامه به شمار می رفت.

آثار این نمايشگاه نقاشي كودكان با الهام از قصه‌هاي كلاسيك و برجسته ادبيات كهن ايراني از جمله شاهنامه فردوسي، كليله و دمنه و آثار عطار نيشابوري خلق شده است.

 

 

 

 

 

پای درس پژوهشگر و مصحح نام دار شاهنامه

پای درس پژوهشگر و مصحح نام دار شاهنامه

قدس آنلاین-زهرا دلپذیر: دکتر جلال خالقی مطلق، شاهنامه پژوه نامدار، مصصح بزرگ شاهنامه

و استاد دانشگاه هامبورگ آلمان، در اردیبهشت ماه، به مدت دو هفته کارگاه تخصصی شاهنامه پژوهی

برگزار کرده بود.

به گزارش قدس آنلاین،بسیاری از کسانی که دل در گرو فردوسی، شاهنامه  او و مصصح نام آورش دارند،  از راه دور و نزدیک به بنیاد فردوسی شاخه توس  آمده بودند  تا از محضر مردی که به اعتقاد همه شاهنامه شناسان، بزرگترین شاهنامه پژوه جهان است و بیش از نیم قرن از عمر خود را  در راه پیرایش و پژوهش شاهنامه نهاده کسب فیض کنند. حتی برخی از استادان و پژوهشگران نام آور چون دکتر ضیاءالدین هاجری، رئیس انجمن پالایش زبان فارسی هم  فرصت وجود استاد را غنیمت شمرده  و از تهران به مشهد آمده بودند تا پای صحبت های ایشان بنشینند. کلاس های دکتر هر روز راس ساعت مقرر برگزار می شد. در این جلسات به جز گزارش دقیق ابیات شاهنامه از نظر معنا، واژگان، نکته های دستوری و بلاغی و..؛ مباحث مختلف شاهنامه مورد بحث و بررسی قرار می گرفت. در ادامه  برخی از مباحث مطرح شده در این نشست ها را می خوانید:

منشا داستان رستم و سهراب

دکتر خالقی مطلق در پاسخ به پرسشی درباره منشا داستان رستم و سهراب با اشاره به اینکه داستان رستم و سهراب ریشه در یک داستان قدیمی سکایی دارد گفت: خیلی از اسطوره ها به مرور زمان در جاهای مختلف تغییر می کنند؛داستان جنگ پدر و پسر در چهار داستان اصلی ایرانی، آلمانی، روسی و ایرلندی آمده است و نقش سرنوشت در همه آن­ها مهم است و در واقع  اسطوره به داستان پهلوانی تحول یافته است. وی افزود: این داستان هزاران سال قبل در بین سکاها که یکی از اقوام ایرانی بودند رواج داشت و بعدها در خود ایران، در روایت مرکزی، تبدیل رستم و سهراب خودمان می شود و ازایران  به کشورهای  دیگر می رود و در مکان های تازه تغییراتی می یابد.

شخصیت سهراب

دکتر خالقی مطلق درباره نوع شخصیت سهراب با بیان اینکه برخی سهراب را چهره ای منفی دانسته اند گفت: این نگاه درست نیست؛ تراژدی رستم و سهراب در شاهنامه، دل هر خواننده­ای را به درد می آورد و کمتر خواننده ای است که دلش با سهراب نباشد؛به قول یکی از شاعران هر وقت میرسم به پایان این داستان که می گوید:

به بازی به کویند همسال من/  به خون اندر آمد چنین یال من

اشکم سرازیر میشود. دکتر خالقی مطلق افزود: چنین شخصیتی را نمی شود منفی دانست؛ خود سهراب به پدرش می گوید: مادر به من نشان تو را داد و مهر من به تو باعث مرگ من شد. در جای دیگر از همین داستان وقتی سهراب رستم را زمین می زند، رستم به حیله متوسل می شود و می گوید در آیین ما وقتی یک بار پهلوانی پیروز می شود او را نمی کشد و به او دوباره فرصت می دهد؛ سهراب خوشحال میشود و رستم را رها می کند؛ حتی هومان به او می گوید شکاری را که به دست آورده بودی و این چنین از دست دادی به زیانت تمام میشود. دکتر خالقی افزود: همه این ها نشان می دهد که سهراب جوانی است ناپخته، ناکاردیده و بی تجربه؛ ولی سراسر از مهر و عاطفه است که غرور جوانی هم دارد.

*جایگاه زن در شاهنامه

استاد در پاسخ به پرسشی درباره جایگاه زنان در شاهنامه، با بیان اینکه زنان در شاهنامه فردوسی جایگاه برجسته ای دارند خاطر نشان کرد: ابیات مستهجنی که برخی کاتبان وارد شاهنامه کردند؛ مثلا زن و اژدها هر دو در خاک نه؛ سروده فردوسی نیست و صد در صد افزوده کاتبان شاهنامه است زیرا در هیچ نسخه ای تا سده دهم هجری را نداریم که این بیت آمده باشد. وقتی 50 تا 60 نسخه قرن دهم هجری ندارند چطور می توان یک نسخه که در قرن یازدهم نوشته شده را اساس قرار داد؟!

دکتر خالقی مطلق با اشاره به اینکه فردوسی برای تبیین موضوعات مورد نظرش به خوانندگان از روش های هنرمندانه ای استفاده می کند گفت: مثلا فردوسی با این عقیده که زنان راز نگه نمی دارند موافق نیست و در داستان بیژن و منیژه  در شاهنامه،چنین آن را بازگو می کند: بیژن یک جا در شاهنامه  به منیژه می گوید زنها راز نگه نمی دارند و منیژه به او اعتراض می کند که من این همه به تو خدمت کردم چطور چنین چیزی می گویی؟ اگر این نظر فردوسی است پس اعتراض منیژه و عذرخواهی بیژن چیست؟ بنابراین همه این ها صحنه سازی شاعر است که باید این حرف از دهان شخصیت­هایش بیرون بیاید. در شاعران دیگر ممکن بود زن در پاسخ  بگوید این درست است ما راز نگاه نمی داریم و صد بیت درباره رازدار نبودن زنان  می آمد؛ ولی در شاهنامه اصلا این طور نیست.

شاهنامه و هنر نمایش

دکتر خالقی مطلق درباره قابلیت های نمایشی حماسه ملی ایران با بیان اینکه شاهنامه مثل نمایشنامه و فیلم است وکسی که بخواهد داستان های شاهنامه را  به صورت فیلم در بیاورد باید در مورد داستان های قدیمی اطلاع داشته باشد  تاکید کرد: در شاهنامه هریک از شخصیت ها، منش خود را دارند و به شاعر ارتباطی ندارد. شاعر فقط زمانی که وارد صحنه می شود و او را کاملا به عنوان راوی می شناسید نمایان می شود ؛ مثلا در داستان رستم و سهراب آن جا که می گوید حیوان ها فرزند خود را می شناسند؛ ولی انسان به دلیل آزی که دارد نمی شناسد،  کاملا مشخص است که سخن شاعر است و به عنوان راوی وارد داستان می شود ولی جایی که گوینده ها دارند با هم صحبت می کنند عقیده شاعر نیست.

شاهنامه و مردم

دکتر خالقی مطلق با اشاره به اینکه توده مردم همیشه با شاهنامه زندگی کرده اند و اگر بخواهیم نفوذ شاهنامه را در مظاهر زندگی عادی مردم طی قرنها بررسی کنیم؛  از مورخ؛ نقاش، تاریخ نگار، نقال و... در بین عشایر، اقوام مختلف از کرد، لر، بختیاری و... همه شاهنامه را دوست دارند و داستان هایشان بین آنها رایج است خاطر نشان کرد: حتی همه می خواهند بگویند اصل فلان داستان شاهنامه از آن ماست. وی با اشاره به اینکه هیچ یک از جنبه های زندگی ایرانیان از نام ها، ورزش باستانی و... از شاهنامه  به دورنیست گفت: فردوسی در بین مردم ما نفوذ بسیاری دارد و حافظ بعد از فردوسی در بین مردم رایج است و نفوذ آن به اندازه شاهنامه نیست.

*پایان درس استاد

دو هفته شاگردی دکتر خالقی مطلق فرصتی باارزش بود تا از محضر استاد نه تنها شاهنامه، بلکه ادب، اخلاق و تواضع را بیاموزیم. آخرین جلسه کلاس برای همه خاطره ای به یاد ماندنی بود. ابتدا استاد خالقی مطلق چند بیت از رباعیات سروده خود را برای حضار قرائت کرد.  سپس دکتر خباز که از خوزستان برای شرکت در کارگاه شاهنامه پژوهی استاد آمده بود، شعری را در مدح استاد خالقی خواند. سخن پایانی استاد ،همه را تحت تاثیر قراد داد: «من ازشما بزرگانی که در این چند روز در کلاس های شاهنامه حضور داشتید نکات بسیاری آموختم». سپس همه به اتفاق دکتر خالقی مطلق عکس یادگاری گرفتند تا خاطره کلاس های درس استاد برایشان به یادگار بماند.

منبع خبر را در این صفحه مشاهده نمایید .

 

فردوسی در میان فرهگ مداران جهان

 

 

گفت و گويي با دکترميرجلال الدين کزازي به مناسبت روز ملي خيام

پرسشگري، راز ماندگاري خيام

خراسان - مورخ دوشنبه 1394/02/28 شماره انتشار 18973
نويسنده: عليرضا حيدري آدرس ایمیل جهت جلوگیری از رباتهای هرزنامه محافظت شده اند، جهت مشاهده آنها شما نیاز به فعال ساختن جاوا اسکریپت دارید

گفت و گويي با دکترميرجلال الدين کزازي به مناسبت روز ملي خيام


در آستانه روز فردوسي سفر سه روزه اي داشتم به کرمان براي شرکت در يک همايش براي حکيم توس که همگام و همراه بزرگاني چون دکترجلال خالقي مطلق بودم و از نيک اقبالي هاي من در اين سفر هم اتاقي با استاد عزيز و دوست داشتني دکتر ميرجلال الدين کزازي بود در هتل. فرصتي فراهم آمد تا گپي بزنيم درباره خيام نيشابوري، دانشمند نام آور ايراني و شاعر رباعي هاي ماندگار و جاودانه. استاد کزازي با گشاده رويي و فروتني گپ و گفت را پذيرفتند و ساعتي از زبان ايشان از خيام شنيديم. من يک پرسش مطرح کردم و پاسخ مفصل ايشان به همين يک پرسش اين گفت وگو را سامان داد. پرسش اين بود که: با وجودي که خيام دانشمندي چندوجهي و در علوم مختلف سرآمد زمان خود بوده است و امروز هم دستاوردهاي علمي او زبانزد است، چرا با وجود تنها تعداد اندکي رباعي که بيست و چند رباعي هم بيشتر نيست، او به شاعري در ايران و جهان شناخته شده است. راز اين نام آوري در چيست؟ و حال پاسخ ايشان.

در پاسخ به پرسش شما، اگر بخواهم که گونه اي فراخ و فراگير بنگرم اين است که اين پديده شگرف ادبي که يا در جهان ادب بي مانند است و يا دست روزگار نمونه هايي بسيار اندک مي تواند داشت، از دو روي شايسته بررسي است. چرايي آن را مي توان از دو ديد کاويد و نشان داد: يکي اين است که ايرانيان که خيام نخست نزد آنان به سخنوري، آوازه اي بلند يافته است در درازناي تاريخ خود همواره دلبسته هنر سخنوري بوده اند. به گونه اي شيفته وار اين هنر را گرامي مي داشتند. هيچ هنري در ايران نتوانسته است همسنگ و همپايه سرود و سخن (شعر) باشد. بيهوده نيست که نخستين سروده آييني جهان، گاهان زرتشت در ايران زمين پديد آمده است.

در اين روزگار نيز که اين هنر در فر و فروغ با روزگاران پيشين سنجيدني نيست شمار سخنوران در شهرهاي گوناگون ايران بسيار بيشتر از کساني است که در هنرهاي ديگر شگفتي و زيبايي مي آفرينند. بر همين پايه، مايه شگفتي نيست اگر در ميانه شايستگي ها و والايي هاي گونه گون که خيام را در فرهنگ و تاريخ ايران چهره اي برجسته و کم مانند بخشيده است و به يکي از آنان که سخنوري است، آوازه اي بلندتر و گسترده تر يافته است، اين آوازه بلند از ايران به سرزمين هاي ديگر نيز راه برده است. اما سخنوراني ديگر نيز از ايران زمين آوازه آن چنان بلند يافته اند که اين آوازه از مرزهاي ايران بگذرد ، راه به سرزمين هاي ديگر ببرد. سخنوراني مانند فردوسي، حافظ، مولانا و سعدي. اما آن چه در اين ميان نکته اي باريک و شايسته درنگ آن است که اين ديگر سالاران سترگ سخن که سروده هايشان صدها بار بيشتر از سروده هاي خيام است در کشورهاي ديگر در سايه خيام مانده اند. به گونه اي که اگر بخواهيم نامي ترين سخنور ايران را در نيران زمين (سرزمين هاي غيرايراني) برگزينيم، بي هيچ درنگ و دودلي مي توانيم خيام را نامبردارترين سخنور ايراني در جهان بدانيم و بمانيم. به راستي چگونه مي تواند بود که سخنوري با چند چارانه (رباعي) بتواند هم در ايران، هم در جهان آوازه اي چنين بلند بيابد، آوازه اي که هنوز در پي سده هايي بسيار توانمند و تازه مانده است.

پاسخي که من به اين پرسش مي توانم داد، پاسخي که شايد به ياري آن بتوان اين چيستان را گشاد، اين است: چارانه هاي خيام که در شمار به 30 چارانه هم نمي رسند، چارانه هايي که در آبشخورهاي کهن به نام او آورده شده اند، داراي دو ساختار بوده اند که انگيزه افسوني، شگفت انگيز است که آن ها را به سروده هايي گسترده در ايران و جهان ديگرگون ساخته است و نام سراينده را بلند و ارجمند گردانيده است.

يکي از اين دو ساختار زباني است. چارانه هاي خيام در زبان با سروده هاي فردوسي همساز و همانند است. اين سروده ها از سويي بسيار روشن و روان اند، از ديگر سوي آن چنان سخته و ستوار و دلنشين و شورانگيز که حتي با يک بار شنيدن در ياد شنونده مي مانند. اين ساختار زباني، ساختار سرشتين و بنيادين در دبستاني از سخن پارسي است که آن را دبستان (مکتب) خراساني مي ناميم: من بر آنم که آن افسون افسانه رنگ که سروده هاي فرزانه توس را در دل و جان ايرانيان جايي جاودان بخشيده است، از آن جاست که فردوسي سخنوري است که توانسته است به زبان سرشتين پارسي راه ببرد؛ زباني که زيبايي، شورآفريني، شيوايي، سختگي، ستواري در آن نهادين است و بنيادين، وام گرفته و ستانده از شگردها و شيوه هاي زيباشناختي بدان سان که در دانش هاي زيباشناسي سخن بررسي مي شود.

به گفته اي ديگر در زبان فارسي زيبايي مايه هاي آفرينش هنري دروني است از ساختار اين زبان بر مي خيزد.

زبان سرشتين فارسي به زيبارويي مي ماند که براي دل آرايي نيازي به زر و زيور و پيرايه ندارد و زيبايي خدادادگي برخوردار است. زبان خيام هم از ديد من زباني است که پارسي ناب سرشتين بسيار نزديک شده است چارانه هاي خيام به روشني روز است و به رواني رود. هر پارسي زبان آن ها را مي شنود يا مي خواند بي رنج آن ها را در مي يابد، در پي آن به گنج راه مي برد. گنج زيبايي و دل آرايي و نغزي و نازکي که در آن ها نهفته است.آن ساختار ديگر انگيزه اي نيرومند شده است در گسترش رواني اين چارانه ها، ساختار انديشه اي و پيام شناختي است. خيام سخنوري است که ديدگاه ها و انديشه ها و خارخارهاي جهان شناختي خويش را در سروده هاي خود باز مي نمايد. خيام از ديد من فرزانه اي است پرسشگر. جهان بيني خيامي ساختار انديشه او بر پرسش استوار است. ذهن خيام، ذهني است بي تاب، فرازجوي که هيچ پاسخي براي پرسش هايي که د راين ذهن پديد مي آيد او را خشنود نمي دارد. نغزترين و باريک ترين پاسخ هرگز در ذهن خيام پاسخ فرجامي نيست. هر پاسخ زمينه اي مي شود، پديد آمدن و برانگيخته شدن پرسشي ديگر را. زنجيره پرسش ها و پاسخ هاست که ساختار انديشه اي و جهان شناختي در ذهن ناآرام و پرتکاپوي پايه مي ريزد و مي سازد. از اين روي انديشه ها و پرسش هاي خيام در تنگناي جغرافيا، تاريخ، فرهنگ، کيش ها و آيين ها و سامانه هاي گونه گون انديشه اي نمي ماند. هر بند را مي گسلد. از اين روي سرشت انديشه او به گونه اي است که همگان در هر جاي جهان با آن آشنا مي توانند بود. پرسش هاي خيام، پرسش هايي است جهاني. هنگامي که اين چارانه ها به زبان ديگر برگردانيده مي شود، ايرانيان با انديشه هايي رو به رو مي شوند که انديشه هاي آنان نيز مي تواند بود. پرسش هايي را در آن ها مي يابند بنيادين و نمادين که پرسش هاي جهاني است اما اين پرسش هاي جهاني از سوي ديگر پرسش هاي انساني فرزانه و ايراني هم هست. ما در سروده هاي خيام به پديده اي ناسازوارانه (پارادوکس) باز مي خوريم.

انديشه ،جهاني است اما بستر پيدايي آن ايراني است. به سخن ديگر خيام فرزانه اي بومي است با همه ويژگي هايي که بومي بودن مي تواند داشت، اما در همان هنگام انديشمندي است جهاني. هم از آن ديد که بومي است شگفتي انگيز است و دلنشين هم از آن روي که جهاني است در مرز و تنگنا نمي ماند. اين دو ويژگي ساختاري است که، من بر آنم از خيام سخنوري جهاني ساخته است. آن شگفتي بزرگ را پديد آورده است که فرزانه اي سخنور تنها با چند چارانه (رباعي) بتواند به چهره اي جهاني دگرگون شود. اين شيوه سخنوري در ايران نيز آن چنان کارساز بوده است که صدها چارانه را در پي آورده است. سخنوراني ديگر به شيوه خيام چارانه سروده اند. چارانه هايي که به گمان بسيار سروده خيام نيست از همين روي من اين چارانه هاي ديگر را چارانه هاي خيامي مي نامم: چارانه هايي که از خيام نيست ولي به پيروي از شيوه و آيين او در سخنوري سروده شده است.

منبع خبر را در این صفحه مشاهده نمایید .

 

 

25 اردیبهشت به روایت تصویر

 

 

نخستین سالگرد درگذشت شادوران دکتر محمد حسین توسی وند در روستای پاژ

با حضور دکتر جلال خالقی مطلق برگزار شد

نخستین سالگرد درگذشت شادوران دکتر محمد حسین توسی وند

در روستای پاژ

قدس /زهرا دلپذیر: همزمان با سالروز بزرگداشت حماسه سرای بزرگ ایران، حکیم ابوالقاسم فردوسی، مراسم نخستین سالگرد درگذشت شادروان دکتر محمد حسین توسی وند، جراح برجسته مغز و اعصاب و بنیانگذار بنیاد فردوسی با حضور اعضای بنیاد فردوسی توس و اهالی پاژ  در جوار آرامگاه دکتر توسی وند  در روستای پاژ، زادگاه فردوسی  برگزار شد.

در این مراسم دکتر جلال خالقی مطلق، شاهنامه پژوه نامدار و رئیس بنیاد فردوسی با اشاره به اینکه شادروان دکتر طوسی وند از انسان های استثنایی روزگار ما بود گفت: او در درجه اول یک انسان پاک با آرمان های بزرگ بود؛ او جزو پزشکان بی مرز بود یعنی رایگان ثروت و عمر خود  را در خدمت بیماران گذاشته بود و در عین حال یک دوستدار ایران و فرهنگ ایران زمین و تمام آرمانش زبان فارسی و شاهنامه بود. دکتر خالقی مطلق با اشاره به اینکه من افتخار آشنایی با دوست عزیز از دست رفته خود را در سال های خیلی پیش در آلمان  در زمانی که آن مرحوم از برلین گهگاهی به هامبورگ می آمد و چند ساعتی را با هم گفتگو داشتیم به دست آوردم خاطر نشان کرد: من در همان جا پی به روان بزرگ و آرمان های نیکوی آن عزیز بردم؛ همین بود که با وجود مشغله بسیار زیاد که داشتم و دارم؛ ریاست بنیاد فردوسی را پذیرفتم. وی تاکید کرد: من امروز افتخار می کنم و شاد هستم که  در روز سالگرد مرحوم دکتر طوسی وند، این ایران دوست بزرگ در میان شما هستم. و خیلی خوشحالم که شنیدم  مانند چنین مراسمی در کرمان نیز برگزار شده است. شاهنامه پژوه نامدار کشورمان در پایان اظهار داشت: با شما دعا می کنم و می دانم همه شما در این سخن با من هم دل و هم زبان هستید که روان شادروان دکتر طوسی وند  در بهشت برین در کنار فردوسی بزرگ جاویدان بود.

در ادامه پروین خاکپور، مدیر اجرایی بنیاد فردوسی شاخه  توس هم  از آغاز به کار بنیاد نیکوکاری دکتر محمد حسین طوسی وند خبر داد و ابراز امیدواری کرد همانطور که راه علمی و فرهنگی دکترطوسی وند زنده و شاد باقی مانده؛ راه خیرخواهانه و نیکوکاری ایشان هم زنده و پابرجا باشد.

محمود ناظریان، دوست دیرین مرحوم دکتر توسی وند نیز با بیان اینکه  دکتر توسی وند بنیاد فردوسی را بنا نهاد و در این راه مخصوصا برای احیای روستای پاژ، زادگاه فردوسی تلخکامی های بسیار را درنوردید تا اینکه قلبش آزرده گردید شعری را خطاب به دکتر توسی وند و در وصف روستای پاژ با این مطلع برای حضار قرائت نمود:

مثل دکتر محمد حسین توسی وند/ که دگر به این جهان آید

تا به زادگاه فردوسی/ اعتباری چنین بیفزاید

اجرای سرود ای ایران با صدای استاد امیدوار، موسیقی سنتی، نقالی هنرمند نوجوان سمیه خنجی از دیگر برنامه های این مراسم بود.

گفتنی است توسی‌وند که سالها در راه پیشبرد فرهنگ ایران بزرگ تلاش کرد، در سطح جهانی به فعالیتهای بشردوستانه شهره بود.وی با راهبری سازمان خیریه پزشکان آلمان خدمات زیادی به جامعه بشری را در کارنامه خود به یادگار گذاشت و به پاس این در سال 2002 میلادی از صدر اعظم آلمان عالی‌ترین نشان دولتی ژرمنها را دریافت کرد.وی از پایه گذاران سازمان خیریه پزشکان آلمان و انجمن دوستی آلمان و ایران بود و به خاطر کمک‌های زیادش به آسیب دیدگان، زلزله زدگان و جنگ زدگان کشورهای گوناگون همچون ایران، افغانستان، فلسطین، لبنان، ترکیه، کشمیر پاکستان، موزامبیک، بوسنی، کوزوو، چچن و... نامزد جایزه نوبل در بخش انسان دوستانه در سال 2008 میلادی از سوی انستیتوی جغرافیایی برلین شد. وی همچنین مبتکر جراحی میکروسکوپی در ایران، شهروند افتخاری شهر سن پترزبورگ روسیه هم به شمار می آید. شادروان دکتر توسی وند به شاهنامه فردوسی علاقه بسیاری داشت و در این زمینه پژوهش هایی ارزنده ای انجام  داد. وی  در سال 1384 بنیاد فردوسی را راه اندازی کرد و موفق به ثبت هزاره شاهنامه فردوسی در سازمان یونسکو گردید. دکتر توسی وند در شامگاه 25 اردیبهشت ماه 1393 همزمان با روز ملی بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی به فردوسی بزرگ پیوست و در روستای پاژ، زادگاهش به خاک سپرده شد.

شایان ذکر است در پایان این مراسم، حضار پس از نثار گل بر مزار دکتر توسی وند، روانه آرامگاه فردوسی شدند و با گلباران آرامگاه این شاعر بزرگ، بر روان پاکش آفرین گفتند.

 

http://www.qudsonline.ir/detail/News/283595

http://www.qudsonline.ir/service/news/Iran

 

دکتر جلال خالقی: " فردوسی پدر معنوی ملت ایران است "